De fresco-cyclus van de Thebaïde, in het Ospedale Santa Maria della Scala, Siena (Monaci che lavorano l’orto del cenobi)

De verloren gewaande 14e-eeuwse fresco-cyclus van de Thebaïde in het monumentale complex van Santa Maria della Scala in Siena, is na een langdurige restauratie voltooid en voor het publiek opengesteld. De fresco-cyclus is een van de hoogtepunten van een bezoek aan het museumcomplex.

De Tebaide is gebaseerd op oude Latijnse teksten en vertellingen over de vroege kluizenaars en monniken in de woestijn van Thebe in Egypte, waar episodes uit het dagelijks leven van de kluizenaars en de verhalen van de eerste kerkvaders, de 'woestijnvaders', worden beschreven. Zij lieten de wereld achter zich om in de eenzaamheid te bidden en te leven.
De verhalen over de monniken van de Thebaïs werden opgetekend in talloze geschriften zoals de Legenda aurea van Jacobus de Voragine en de Vite dei Santi Padri van Fra Domenico Cavalca. De verhalen werden vaak afgebeeld op de grote muurvlakken van kloostergangen, kloosters en begraafplaatsen. Bekende voorbeelden zijn de Thebaide fresco-cyclus in het Camposanto in Pisa, die rond 1336 geschilderd werd door Buonamico Buffalmacco, en de recent gerestaureerde 14e-eeuwse fresco-cyclus geschilderd door Lippo Vanni in het monumentale complex van Ospedale Santa Maria della Scala in Siena.

De buitengewone schilderijencyclus, uitgevoerd rond 1340 door de jonge Lippo di Vanni – een leerling van Ambrogio Lorenzetti – beslaat de volledige wanden van de onregelmatig gevormde ruimte die oorspronkelijk dienst deed als voorportaal van het oratorium van de Compagnia dei Disciplinati di Maria Santissima broederschap. De schilderijen tonen bezoekers talloze scènes uit het leven van de monniken en kluizenaars uit de oudheid. De fresco's, die opzettelijk met een ogenschijnlijk eenvoudige techniek zijn gemaakt, voornamelijk met monochrome okerkleuren, waren bedoeld om de broeders, de disciplinati, gedragsmodellen en leerstellingen aan te reiken die nodig waren voor hun religieuze ontwikkeling.

Lippo Vanni, il ciclo di affreschi Le Tebaide (parete sud), Ospedale Santa Maria della Scala, Siena [2]

Op de zuidelijke muur zien we Monniken aan het werk in de kloostertuin, een Kluizenaar die door een bootman over de rivier wordt gevaren, Monniken die tarwe oogsten en Monnik die het veld ploegt.
Naast de originaliteit van het onderwerp van de Thebais, onderscheidt de cyclus zich door de diepgaande naturalistische inventies, zoals in de weergave van buitenruimtes en zelfs bepaalde atmosferische elementen. : De natuur wordt sober weergegeven, passend bij het ascetische leven van de kluizenaars, zonder nadruk op specifieke bloem- of plantsoorten. Het is de moeite waard om stil te staan ?bij enkele details met een opvallend naturalisme voor het midden van de 14e eeuw, zoals de spatten rond de terracotta vaas die in de rivier neergelaten wordt, of het opwaaiende haar van de man in de boot.

Parete sud Lippo Vanni, Monaci che lavorano l’orto del cenobio.(1) Lippo Vanni, Eremita che viene traghettato da un barcaiolo sul fiume.(2) Lippo Vanni, Monaci che mietono il grano. (3) Lippo Vanni, Monaco che ara il campo. (4)


Lippo Vanni (attr.), La Tebaide, Monaco che lavora l’orto del cenobio, nell’antica Compagnia dei Disciplinati sotto le volte dell’Ospedale Santa Maria della Scala, Siena


Lippo Vanni, Eremita che viene traghettato da un barcaiolo sul fiume, La Tebaide, Ospedale Santa Maria della Scala, Siena





Le Tebaide, il ciclo di affreschi sotto le volte dell’Ospedale Santa Maria della Scala, Siena	Lippo Vanni, Le Tebaide, parete orientale, il ciclo di affreschi dell’antica Compagnia dei Disciplinati sotto le volte dell’Ospedale Santa Maria della Scala, Siena	La Tebaide, Un eremita che attinge acqua dal fiume con una brocca di terracotta, affreschi nell’antica Compagnia dei Disciplinati sotto le volte dell’Ospedale Santa Maria della Scala, Siena [Foto di Lorenzo Crescioli]

La Tebaide (parete est)	Lippo Vanni, Le Tebaide, Incontro tra due monaci e due giovani cacciatori	Lippo Vanni, Eremita che raccoglie l’acqua dal fiume con un orciolo di terracotta, (particolare), Le Tebaide, Ospedale Santa Maria della Scala, Siena

Lippo Vanni, il ciclo di affreschi Le Tebaide (parete occidentale), Ospedale Santa Maria della Scala, Siena	Lippo Vanni, il ciclo di affreschi Le Tebaide (parete nord), Ospedale Santa Maria della Scala, Siena	Lippo Vanni, il ciclo di affreschi Le Tebaide, Beato lacopone da Todi (parete nord)

Het vakantiehuis Podere Santa Pia bevindt zich in het zuiden van Toscane, in het hartje van de Toscaanse Maremma. Podere Santa Pia is is een prachtige voormalige klein kloosterboerderij uit de 19e eeuw. Het vakeantiehuis ligt op een heuvel, omgeven door wijngaarden, bossen van donzige eik en kurkeik, es en jeneverbesstruiken. Na een halve eeuw van verval werd het voormalige kleine klooster gerestaureerd tot een authentiekee vakantiewoning, met groot respect voor de originele Toscaanse stijl. De originele terracottavloeren houten balken en typische arcade's ademen de sfeer van een voorbije tijd. Maar het eenvoudige interieur en de minimalistische ingrepen sluiten perfect aan bij de eenvoud van de Toscaanse landhuizen van weleer. Een mooie selectie hedendaagse grafiek van kunstenaars als Jürgen Partenheimer, Ronald Noorman, Pierre nAlechinsky en Hanns Shimansky maken deze woning tot een hoogstaand vakantieverbijf, in de nog ongerepte Maremma. Case vacanza in Toscana \| Podere Santa Pia

Celebrare il dolce far niente	A beautiful early evening by the pool, in the resplendent Tuscan sun, time takes on a languid quality	Visia da Podere Santa Pia, fino al mare e Montecristo



Reflections on the pool: Tuscan designs for swimming

Podere Santa Pia	Podere Santa Pia	The vast and endless golden rolling hills of the Tuscan Maremma

Podere Santa Pia, situata sulle splendide colline del valle d'Ombrone nel cuore della Maremma

[1] Foto di Rein Ergo, per Traveling in Tuscany © All rights reserved [2] [3] [4] Photo by Antonio Cinotti, published under a Attribution-NonCommercial-NoDerivs 2.0 Generic (CC BY-NC-ND 2.0) license. Maria Corsi, Storie di eremiti e monaci nei locali del Santa Maria della Scala a Siena.