Kaart Santo Spirito | Grotere kaart bekijken

Madonna col Bambino della pala d'altare di Maso di Banco nella Cappella Vettori
a Santo Spirito Chiesa e Museo a Firenze - dettaglio [1]

De Vettori-kapel bevindt zich in het dwarsschip van de Basilica di Santo Spirito. Deze kapel is beroemd onder kunsthistorici omdat ze het veelluik van Maso di Banco (1341–1346) herbergt, het enige bewaard gebleven schilderij uit het 14e-eeuwse, oorspronkelijke middeleeuwse Augustijnercomplex, dat de opeenvolgende verbouwingen in de 15e eeuw heeft overleefd. Maso di Banco was een van de meest getalenteerde directe volgelingen van Giotto.

Het belangrijke kunstwerk werd in 1480 door de familie Vettori naar de Cappella Vettori verplaatst. Centraal op het schilderij staat de Madonna met Kind, geflankeerd op de zijpanelen door de heilige Maria Magdalena, de heilige Andreas, de heilige Julianus en de heilige Catharina van Alexandrië, aan wie de kapel oorspronkelijk was gewijd. Bovenaan is de figuur van de Gekruisigde te zien, met daarboven een pelikaan, een oud christelijk symbool van opoffering en verlossing.

Maso di Banco, polittico della Madonna col Bambino e quattro santi, (1345 circa), nella Cappella Vettori, chiesa di S. Spirito, Firenze [2]

Volgens Walter en Elisabeth Paatz werd het schilderij in 1482 naar S. Spirito overgebracht, nadat het in 1471 aan de brand in de oude kerk was ontsnapt [3]. Het veelluik wordt in 1677 door Cimelli genoemd als een werk van Giotto, en dit is de oudste vermelding die ons bekend is. In die tijd had het veelluik nog de oorspronkelijke gotische lijst, want een gedenkplaat in de kapel vermeldt dat de leden van de familie Vettori in 1707 het sterk vervallen altaar renoveerden door de verschillende delen uit elkaar te halen en ze opnieuw samen te stellen volgens een opstelling die blijkbaar moderner overkwam. De vier heiligen, omlijst in wit en goud, werden samengevoegd tot één groep, terwijl de Madonna met Kind, samen met de kroonlijst met de gekruisigde Christus, van de andere panelen werd gescheiden en eronder werd geplaatst. Dit paneel werd enkele centimeters verlengd en omgeven door een vergulde bloemenlijst. Deze reconstructie, die wordt bevestigd door de foto’s van Brogi, verklaart waarom wetenschappers de Madonna vaak als losstaand van de heiligen hebben beschouwd. De panelen kregen hun min of meer oorspronkelijke opstelling terug ter gelegenheid van de Giotto-tentoonstelling in 1937. Het is mogelijk dat de zijheiligen oorspronkelijk werden bekroond door pinakels met halffiguren. Stilistisch gezien past het werk in de periode waarin Maso het dichtst bij de Sienese kunst stond, zoals blijkt uit zowel het formaat van de figuren, die in driekwartprofiel zijn weergegeven, als de vorm van het veelluik met de panelen die in een rechthoekig patroon zijn samengevoegd.[4]

Brogi - Maso di Banco - sec. XIV - Santa Maria Maddalena, sant'Andrea, san Giuliano, santa Caterina d'Alessandria - particolare del polittico della Madonna col Bambino e quattro santi, (1345 circa), nella Cappella Vettori, chiesa di S. Spirito, Firenze [2] [Fonte: Fondazione Zeri]

Brogi - Firenze. Chiesa di S. Spirito. Madonna col Figlio, particolare del polittico della Madonna col Bambino e quattro santi, (1345 circa), nella Cappella Vettori, chiesa di S. Spirito, Firenze [2]

Maso di Banco. Crocefisso, cuspide del polittico della Madonna col Bambino e quattro santi, (1345 circa), nella Cappella Vettori, chiesa di S. Spirito, Firenze [Brogi - Firenze. Ch. di S. Spirito. Maso di Banco. Crocefisso (cuspide del polittico) - particolarei] [2]

Kunstwerken in de kerk

Belangrijke kunstwerken in de kerk zijn het Houten Kruisbeeld van Michelangelo, dat hij maakte rond 1492–1493 als dank aan de Augustijner monniken.

Pietà van Giovanni di Baccio Bigio (1549) in de tweede kapel aan de rechterzijde van het schip.
Enkele werken van Filippino Lippi, waaronder het mooie altaarstuk Madonna met kind en heiligen in de Nerli-kapel.

Cenacolo di Santo Spirito

In het Refectorium kunnen we het enorme fresco Het Laatste Avondmaal (of de 'Drie Avondmalen') van Bernardino Poccetti bewonderen.
In de kapellen en het voormalige refectorium, fresco's van Andrea Orcagna, met scènes zoals een Kruisiging en het Laatste Avondmaal.

De Fondazione Salvatore Romano is een wat verborgen museum in de voormalige refter van Santo Spirito. De collectie omvat een verzameling werken middeleeuwse en renaissance kunstwerken, die bijeengebracht werden door de antiekhandelaar Salvatore Romano en in 1946 geschonken aan de stad.
Het fresco van Andrea Orcagna in het klooster van Santo Spirito dateert uit 1365. Het laatste Avondmaal is deel van een wandvullend fresco, met een prachtige kruisiging als centrale onderwerp.

Raffaellino del Garbo, Madonna in Trono tra San Giovanni Evangelista, San Lorenzo, Santo Stefano e San Bernardo, particolare, 1505, tempera su tavola, Capella Corbinelli, Santo Spitito, Firenze

Michelangelo, Crocifisso ligneo 1493, Santo Spirito

Bernardino Poccetti e bottega, tre cene, 1597, Ultima cena, autoritratto

Andrea Orcagna, Crocifissione e ultima cena, Santo Spirito (Fondazione Salvatore Romano) (1365) 

Firenze, Santo Spirito, Collezione Salvatore Romano, N°11