Beato Angelico, De Bewening van Christus, Compianto sul Cristo morto, 1436

De Bewening van Christus is een tempera-schilderij op paneel (105 x 164 cm) van Beato Angelico, gedateerd 1436 en te bezichtigen in het Museo Nazionale di San Marco in Firenze.

Een kleine geschiedenis

De meeste kunsthistorici stellen dat het werk in april 1436 in opdracht van de Compagnia di Santa Maria della Croce al Tempio werd gemaakt en in december van datzelfde jaar werd voltooid. Ze baseren zich daarbij op documenten waaruit blijkt dat de kunstenaar 18 lire en 8 soldi voor het werk ontving. Anderen beweren dat de letters verborgen op de rand van de mantel van Maria – MIIIXXXX (1440) – betekenen dat het werk half af was en pas voltooid werd nadat de kunstenaar terugkeerde van zijn verblijf in Cortona in 1439-1440.

Het werk werd in opdracht van Fra Sebastiano di Jacopo Benintendi gemaakt, een neef van de zalige Villana, een vrome vrouw verbonden aan de Dominicaanse Orde van Santa Maria Novella. Volgens haar hagiografie van Razzi, getiteld Santi e Beati dell'Ordine Domenicano, streefde ze ernaar Christus' lijden te delen en had ze regelmatig visioenen van hem als haar hemelse echtgenoot. Zij en Sint Dominicus komen voor op het werk.

Het werk van Angelico bevond zich in de kleine kerk, de chiesetta al Tempio. Daar bracht de Compagnie van Santa Maria della Croce al Tempio de terdood veroordeelden naartoe voor een laatste gebed voor hun executie. De lichamen werden begraven op de aangrenzende begraafplaats.[5] De jerk werd na het beleg van Firenze afgebroken.
Verschillende schilderijen gingen verloren bij de sloop, waaronder een van Pisanello en buitenfresco's van Spinello Aretino. De Bewening werd vóór de sloop van de kerk overgebracht naar de Galleria delle Belle Arti, alvorens later naar de huidige locatie te verhuizen en later naar de groeiende collectie in het Museum van San Marco.°

Descrizione e stile

Hoewel het schilderij niet in optimale staat verkeert (een groot deel onderaan is verloren gegaan door overstromingen), is het een goed voorbeeld van de "schilderkunst van licht" die Fra Angelico in de jaren 1430 ontwikkelde. Het toont Christus die net van het kruis is gehaald, omringd door de gebruikelijke heiligen (de Maria's, Johannes de Evangelist) en enkele ongewone getuigen, zoals Sint Dominicus (links) en de zalige Villana zelf, knielend rechts, gekleed in het zwart, met stralen in plaats van een halo en een zin die uit haar mond komt, ontleend aan de teksten van haar visioenen ("Cristo Jesu l'amor mio crucifisso").

Villana's aanwezigheid moet ook verband houden met het feit dat de Compagnia di Santa Maria della Croce al Tempio rechten claimden op de relikwieën van die heilige in Santa Maria Novella.[4]

Niet alle figuren worden toegeschreven aan de hand van Angelico, aangezien ze van mindere kwaliteit zijn. Het elegische landschap links, dat uitsteekt buiten de hoge muren van een versterkte stad, is echter zeker van de hand van de meester: het is Jeruzalem, ook al lijkt het op Firenze, en het is vergelijkbaar met een soortgelijke afbeelding in de Arca di San Zanobi door Lorenzo Ghiberti.°

°

Wellicht werd het paneel voltooid in 1440, zoals bevestigd door de datum op de mantel van de Madonna.[4]