Pienza is een stadje in Toscane, tussen Montalcino en Montepulciano, ten noorden van Monte Amiata, de uitgedoofde vulkaan die het zuiden van Toscane markeert.
Pienza, dat oorsprongkelijk Corsignano heette, was het geboortedorp van de 15e-eeuwse paus Pius II (1458-1464).

In 1458 werd Enea Silvio Piccolomini gekozen tot paus. Hij koos de naam Pius, wegens zijn grote voorliefde voor Vergilius (Pius' Aeneas was een veelvoorkomende naam in de Aeneis). In hetzelfde jaar besloot Pius II zijn geboortedorp te transformeren volgens de stedenbouwkundige idealen van die tijd. Het zou de ideale stad worden. Het originele project voor deze verandering werd bedacht en uitgevoerd door Bernardo Gambarelli, of Il Rossellino. De architecturale leer van Alberti werd vooral in praktijk gebracht door de kathedraal en de palazzi rond het Piazza Pio II.[3]
Het naar Pius II genoemde plein, Piazza Pio II, is het hart van de stad: de belangrijkste gebouwen, zoals de kathedraal, het Palazzo Piccolomini, Palazzo Borgia (het bisschoppelijk paleis) met het kanunnikenhuis en Palazzo Pubblico (het stadhuis), kijken er op uit. Het plein heeft een trapezevormige plattegrond en een bestrating die het plein in rechthoeken verdeelt. Bernardo Rossellino bereikte met dit ontwerp een stedelijk harmonie die helemaal beantwoordde aan Pius’ idee van een ideale stad.
De binnenstad van Pienza staat sinds 1996 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

De plattegrond van de kerk is, net als die van de piazza, vierkant, zodat de volumes van kerk en plein bijna vergelijkbaar zijn, waarbij de piazza een "open ruimte" is en de kathedraal een gesloten ruimte - een "overdekt plein". Pius, die als apostolisch secretaris en ambassadeur belangstelling had ontwikkeld voor laatgotische Oostenrijkse kerkarchitectuur, koos ervoor de kathedraal van Pienza te bouwen als een Duitse Hallenkirche, een kerk met schip en zijbeuken van dezelfde hoogte.
Rosselino heeft de voorgevel van de kathedraal behandeld als een Romeinse triomfboog. Een kroonlijst met koorden verdeelt de voorgevel in twee zones; in de onderste bevinden zich de drie toegangsdeuren, in de bovenste drie door zuilen ondersteunde bogen. Onder de zijbogen bevinden zich nissen van klassieke reminiscentie, in de centrale bevindt zich een oculus.

Paus Pius II wijdde de Duomo op 29 augustus 1462, tijdens zijn lange zomerbezoek. Hij nam een ??gedetailleerde beschrijving van de structuren op in zijn commentaren , geschreven tijdens de laatste twee jaar van zijn leven.
Pius II kon zijn project om van zijn geboortedorp Corsignano de ideale Renaissancestad te maken slechts gedeeltelijk voltooien. Het lot wilde dat zowel de paus als de architect stierven in 1464. Pio II stierf aan de koorts tijdens de voorbereidingen van een pauselijke kruistocht in de haven van Ancona.

De Via Gozzante, rechts van de Duomo loodst je naar een wandeling naar de Pieve di Corsignano.

Pienza, Via Gozzante, een wandeling naar de Pieve di Corsignano

Als je de Via Gozzante, rechts van de Duomo afdaalt, wandel je onder de hangende tuinen van Palazzo Piccollomini naar de Pieve di Corsignano. Op deze wandeling kan je met volle teugen genieten van de zacht glooiende heuvels, met hier en daar een cipres of een verlaten boerderij. Je kan ook aan de Porta Romana de bordjes Pieve di Corsignano volgen en langs de Via Santa Caterina afdalen die even later naar links afbuigt in de Via delle Fonti.