De Horti Leonini is een openbare tuin in San Quirico d'Orcia (provincie Siena). De tuin heeft zijn oorspronkelijke structuur altijd behouden en is een goed voorbeeld van een klassieke Italiaanse tuin uit de 16e eeuw.
De Horti Leonini omvatten ook een deel van de oude bastions van San Quirico d’Orcia. Het panoramische uitzicht vanop de vesting herinnert aan de belangrijkste functie van de verdedigingswal: de valleien in de omgeving bewaken en controleren. Nu heb je er nog steeds een mooie uitzicht op de geometrische tuin. Aan de achterkant van het plein ligt een mooie rozentuin.

Tijdens de zomermaanden is de tuin ook een tentoonstellingspark. De kwaliteit van de hedendaagse beelden laat vaak te wensen over.

Geschiedenis

De Horti Leonini werd rond 1581 gebouwd op een land dat Francesco I de 'Medici aan Diomede Leoni gaf. De tuinen zijn naar hem genoemd. Er is weinig bekend over Diomede Leoni. Hij was een van de drie vrienden aan het sterfbed van Michelangelo.

Diomede Leoni heeft een tuin zonder villa gecreëerd, wat tijdens de Renaissance ongebruikelijk was. In zijn beroemde brief aan de Groothertog Ferdinando de 'Medici zegt hij te streven naar wat comfort voor de reiziger, als tuinen “che tornano a qualche comodità ancora delli viandanti…” Hij bouwde de tuin vlakbij de oude Pieve Santa Maria Assunta, die al bekend stond als Santa Maria ad hortos. Schuin tegenover de kleine kerk staat het Spedale della Scala waar de pelgrims langs de Via Francigena terecht konden.

De vorm van het terrein heeft de verdeling van de tuin beïnvloed. Die is verdeeld in twee zones, onderaan de ‘kunstmatige’ tuin met een labyrint van buxushagen,  boven de de meer natuurlijke tuin waarin steeneiken domineren. Het onderste deel van de tuin kan je betreden langs het mooie centrale plein van San Quirico d’Orcia, de Piazza della Libertà. Een klein bakstenen poortje geeft toegang tot de met muren en steeneiken omzoomde tuin.
In het midden staat het standbeeld van Cosimo III de 'Medici, gebeeldhouwd door Bartolomeo Mazzuoli (1688). Het beeld hoort niet bij de oorspronkelijke tuin, maar is afkomstig uit het palazzo Chigi Zondadari (Piazza Chigi, 4A). Het beeld werd in de jaren 1950 naar de tuin verplaatst omdat het palazzo Chigi Zondadari door de Tweede Wereldoorlog zwaar beschadigd was. Het paleis is nu gerestaureerd en er gaan dan ook stemmen op om het beeld opnieuw te verplaatsen en de Horti Leonini in zijn oude glorie te herstellen. Het portret van Cosimo III de 'Medici wekt ook weinig sympathie op. Cosimo III staat bekend als een erg religieuze, corrupte potentaat die verantwoordelijk was voor de neergang van de familie de’Medici.

Het radiale patroon van de tuin wordt nog versterkt  door de verschillende hoogte waarmee de buxusstruiken die om elk bloembed staan, gesnoeid worden. Het lange pad dat de geometrische tuin symmetrisch snijdt, leidt naar een trap die het op een grasveld en de ruïnes van oude toren aansluit.
De piazzale, waar tijdens de Tweede Wereldoorlog een middeleeuwse toren werd vernietigd, ligt middenin een bosje steeneiken dat door kronkelende paden doorkruist wordt. Het pad dat langs de lager gelegen tuin loopt, brengt je naar een andere zestiende eeuwse ingang van een kleine en waardevolle tuin, in de volksmond de Giardino delle Rose genoemd.

Het zeer schilderachtige ontwerp of grondplan van de Horti Leonini werd ook wel geïnterpreteerd als een kruis van Malta. Het achthoek kruis is gebaseerd op de kruisen die sinds de eerste kruistocht gebruikt werden.
Op de toegangspoort staan twee gesculpteerde leeuwenhoofden. Op de grens tussen de wilde en de formele tuin staat het hoofd van Janus Bifrons. Het beeld benadrukt de diversiteit van de twee tuinen. Janus (Latijn: Ianus) behoort tot de oudste van de Romeinse goden. Hij werd geassocieerd met de Etruskische godheid Culsans, die net als Janus de god van de doorgangen en het begin is en op eenzelfde wijze wordt afgebeeld.