Iets ten zuiden van Montalcino, staat de prachtige abdij van Sant'Antimo. Dit 12e-eeuwse Benedictijnse klooster ligt midden in een ongerepte vallei, aan de voet van Castelnuovo dell'Abate. Het kloostercomplex is een belangrijk voorbeeld van de romaanse bouwstijl.
De abdijkerk van Sant’Antimo die in de eerste helft van de 12e eeuw gebouwd werd, is voorzien van een rijk en complexe reeks sculpturen. De middeleeuwse kapitelen van de Abdij van Sant'Antimo behoren tot de absolute meesterwerken van de romaanse beeldhouwkunst in Italië. De twaalfde-eeuwse kerk toont een unieke samensmelting van Franse en Lombardische architectonische invloeden. Veel kapitelen zijn bovendien gehouwen uit lokaal albast en onyx, dat het licht op een zachte manier lijkt te filteren en warmte en karakter brengt in de sculpturen. Het absolute hoogtepunt is het kapiteel op de tweede zuil aan de rechterkant van het middenschip.
Dit werk wordt unaniem toegeschreven aan de Meester van Cabestany, een anonieme maar zeer herkenbare Franse beeldhouwer uit de twaalfde eeuw.

Afgezien van het beroemde kapiteel van de Meester van Cabestany, dat een geval op zich vormt, vertoont de architectonische versiering van de kerk een grote verscheidenheid aan geometrische en plantaardige motieven in talrijke combinaties, maar ook een aantal figuratieve afbeeldingen.[4]
In het hieronder afgebeelde schema is te zien hoe deze afbeeldingen geconcentreerd zijn in de portalen, in de kooromgang, in de vier samengestelde pijlers die het schip bij het altaar afsluiten en in het tweede paar pijlers vanaf de tegengevel.

Men kan dus meteen vaststellen dat de figuratieve afbeeldingen de belangrijkste delen van de kerk markeren: de portalen en het presbyterium; met uitzondering van de kapitelen van de twee pilaren aan de kant van de tegengevel, die overigens de enige zijn waarop scènes zijn afgebeeld: rechts bevindt zich namelijk ‘Daniël in de leeuwenkuil’ van de Meester van Cabestany en links een scène waarvan de betekenis niet meteen duidelijk is, waarop een hond te zien is die door een man aan de leiband wordt gehouden en tegenover twee soortgelijke dieren staat die achter elkaar zijn geplaatst. De overige figuratieve voorstellingen tonen voornamelijk afbeeldingen van dieren, zowel echte als fantastische, die symmetrisch gerangschikt zijn . [4]

Beginnend bij de voorgevel van de kerk, zien we het kapiteel op de pilaar links van het portaal, waarop twee panters met één kop zijn afgebeeld.[4]

Compositioneel gezien gaat het hier om een van de kenmerkende motieven van de romaanse architectonische beeldhouwkunst, de ‘bicorporato’, bestaande uit een dierenfiguur met twee symmetrische lichamen die door één hoofd met elkaar zijn verbonden. Dit systeem van dierlijke afbeeldingen, waarvan de oorsprong zeer ver teruggaat, werd op grote schaal toegepast in de romaanse architectonische beeldhouwkunst, die gebruikmaakte van de flexibiliteit ervan voor talrijke combinaties. Ook wat betreft de keuze van het onderwerp behoort het betreffende kapiteel tot een van de belangrijkste onderdelen van het iconografische repertoire van de romaanse kunst, namelijk dat van het bestiarium. In dit verband is de keuze voor de panter wellicht niet triviaal, in die zin dat het niet een van de dieren is die het vaakst voor decoratieve doeleinden worden gebruikt, zoals bijvoorbeeld de leeuw of de adelaar, en dat de morele symboliek ervan bijzonder geschikt is voor een plaatsing op de gevel. [4]

Binnen in de kerk vormt het kapiteel op de tweede zuil aan de rechterkant van het middenschip dat Daniël in de leeuwenkuil voorstelt, het absolute hoogtepunt van de sculpturen in de kerk.

Daniël in de leeuwenkuil "Daniele nella fossa dei leoni", een meesterwerk van de Maestro di Cabestany

Dit werk wordt unaniem toegeschreven aan de Meester van Cabestany, een anonieme maar zeer herkenbare Franse beeldhouwer uit de twaalfde eeuw.
Het kapiteel toont de oudtestamentische profeet Daniël die vredig biddend in het midden zit, geflankeerd door symmetrisch geplaatste leeuwen. De andere zijden van het kapiteel tonen de leeuwen die Daniëls aanklagers verslinden.Stijlkenmerken: Het kapiteel toont de typische stijl van deze meester: expressieve driehoekige gezichten, diepliggende amandelvormige ogen, lage voorhoofden en handen met extreem lange, dunne vingers.

Het middenschip wordt van de twee zijbeuken gescheiden door twee reeksen van vier bogen, die aan elke kant worden ondersteund door monolithische zuilen, afgewisseld met een kruisvormige pilaar tussen de twee reeksen van vier rondbogen. Het mooiste en belangrijkste is het kapiteel met Daniele nella fossa dei Leoni, (Daniël in de leeuwenkuil), de tweede zuil aan de zuidzijde vanaf de ingang, een werk van de Meester van Cabestany: hierin is de meester erin geslaagd om op een minimale ruimte alle belangrijke scènes van het bijbelverhaal, dat wordt verteld in hoofdstuk 6 van het boek van de profeet Daniël, samen te brengen en uit te beelden.

Abbazia di Sant'Antimo, capitello [3]

De Meester van Cabestany was een anonieme Franse beeldhouwer uit de tweede helft van de 12e eeuw. Hij geldt als een van de meest bijzondere en invloedrijke figuren uit de romaanse periode en dankt zijn naam aan een gebeeldhouwd timpaan in de kerk van Cabestany, in Frankrijk, waarop drie scènes uit het leven van de Maagd Maria zijn afgebeeld. In Toscane zijn ten minste twee belangrijke werken van de kunstenaar gevonden: een zuil in het Museum van San Casciano en een kapiteel in de abdij van Sant’Antimo met Sint-Daniël in de leeuwenkuil, in een meer volwassen stijl met gedurfdere schematiseringen en een uitgesprokener expressionisme.

Wild en brutaal, uiterst origineel in de keuze en interpretatie van de overwegend dramatische onderwerpen en in het heftige clair-obscur van de modellering, staat deze anonieme, technisch verfijnde meester ver af van de zwaarte van de romaanse beeldhouwers uit het Po-gebied. Zijn langgerekte en gedraaide figuren vormen een voorbode van de gotiek.

Naast dit beroemde narratieve kapiteel zijn de overige kapitelen in het schip, de kooromgang en de binnengalerij (matroneo), versierd met diverse romaanse motieven. Enerzijds plantaardige motieven, zoals de rijkelijk gestileerde acanthusbladeren, wijnranken en geometrische florale patronen die sterk beïnvloed zijn door de klassieke Romeinse korintische kapitelen.
Anderzijds bestiaria en monsters, fabeldieren, draken, adelaars en katachtige wezens. In de romaanse symboliek stonden deze dieren vaak symbool voor de constante strijd tussen goed en kwaad, of de gevaren van de zonde.

Naast deze figuratieve elementen accentueren geometrische patronen (zoals de typisch Lombardische vlechtwerken of abstracte reliëfs) de architectonische lijnen van de bogen.

Architrave della porta sul fianco sinistro, Montalcino, Abbazia di Sant'Antimo [7]