Iets ten zuiden van Montalcino, staat de prachtige abdij van Sant'Antimo. Dit. Het kloostercomplex is een belangrijk voorbeeld van de romaanse bouwstijl.
De abdij van Sant’Antimo, een Benedictijnse klooster in de eerste helft van de 12e eeuw gebouwd werd, ligt midden in een ongerepte vallei, aan de voet van Castelnuovo dell'Abatedie. is voorzien van een rijk en complexe reeks sculpturen. De middeleeuwse kapitelen van de abdijkerk behoren tot de absolute meesterwerken van de romaanse beeldhouwkunst in Italië.
Afgezien van het beroemde kapiteel van de Meester van Cabestany, dat een geval op zich vormt, vertoont de architectonische versiering van de kerk een grote verscheidenheid aan geometrische en plantaardige motieven in talrijke combinaties, maar ook een aantal figuratieve afbeeldingen.[4]

Bij de voorgevel van de kerk,zien we op het kapiteel op de pilaar links van het portico [2], waarop twee panters met één kop zijn afgebeeld.[4] In de middeleeuwen belichaamden deze biocorporato (figuren, monsters of dieren met meerdere lichamen) de ambivalente aard van de menselijke hartstochten, de zonde, de geestelijke waakzaamheid of de onderwerping van de natuurkrachten aan God.

Compositioneel gezien gaat het hier om een van de kenmerkende motieven van de romaanse architectonische beeldhouwkunst, de ‘bicorporato’, bestaande uit een dierenfiguur met twee symmetrische lichamen die door één hoofd met elkaar zijn verbonden. Dit systeem van dierlijke afbeeldingen, waarvan de oorsprong zeer ver teruggaat, werd op grote schaal toegepast in de romaanse architectonische beeldhouwkunst, die gebruikmaakte van de flexibiliteit ervan voor talrijke combinaties. Ook wat betreft de keuze van het onderwerp behoort het betreffende kapiteel tot een van de belangrijkste onderdelen van het iconografische repertoire van de romaanse kunst, namelijk dat van het bestiarium. In dit verband is de keuze voor de panter wellicht niet triviaal, in die zin dat het niet een van de dieren is die het vaakst voor decoratieve doeleinden worden gebruikt, zoals bijvoorbeeld de leeuw of de adelaar, en dat de morele symboliek ervan bijzonder geschikt is voor een plaatsing op de gevel. [4]

Volgens Il Fisiologo, heeft de panter namelijk, dankzij zijn stem die „alle geuren van aroma’s” verspreidt, de kracht om wilde dieren van heinde en verre aan te trekken, die die geur volgen en zo dichtbij komen51. Aangezien de panter dit geurige gebrul, dat de andere dieren doet toestromen, laat horen nadat hij drie dagen in zijn hol heeft geslapen, is hij uiteraard een symbool van Christus, net als veel van de dieren die door de Fysioloog worden behandeld, maar zijn bijzondere eigenschappen – namelijk het vermogen om met zijn geur aan te trekken en het feit dat hij gracieus, volgzaam, zachtmoedig en bevriend is met alle dieren, behalve de draak52 – lijken mij zeer geschikt om in tweede instantie ook de kloostergemeenschap op te roepen, aangezien zachtaardigheid en volgzaamheid de belangrijkste eigenschappen zijn waarnaar de monnik moet streven, maar vooral omdat rond een abdijkerk de geur van het gebed hangt?³. De keuze voor de panter voor de gevel van de kerk lijkt dan ook ongetwijfeld een treffende keuze. Of dit als opzettelijk moet worden beschouwd of slechts het resultaat is van een gelukkig toeval, is moeilijker te beoordelen: een verdere analyse in deze zin kan pas worden ondernomen nadat alle figuratieve elementen in de architectonische versiering van de abdijkerk zijn onderzocht.[4]

Il capitello con "Daniele nella fossa dei leoni", opera scultorea del Maestro di Cabestany

Het middenschip wordt van de twee zijbeuken gescheiden door twee reeksen van vier bogen, die aan elke kant worden ondersteund door monolithische zuilen, afgewisseld met een kruisvormige pilaar tussen de twee reeksen van vier rondbogen. Het mooiste en belangrijkste is het kapiteel met Daniele nella fossa dei Leoni, (Daniël in de leeuwenkuil), de tweede zuil aan de zuidzijde vanaf de ingang, een werk van de Meester van Cabestany: hierin is de meester erin geslaagd om op een minimale ruimte alle belangrijke scènes van het bijbelverhaal, dat wordt verteld in hoofdstuk 6 van het boek van de profeet Daniël, samen te brengen en uit te beelden.

Abbazia di Sant'Antimo, capitello [3]

De Meester van Cabestany was een anonieme Franse beeldhouwer uit de tweede helft van de 12e eeuw. Hij geldt als een van de meest bijzondere en invloedrijke figuren uit de romaanse periode en dankt zijn naam aan een gebeeldhouwd timpaan in de kerk van Cabestany, in Frankrijk, waarop drie scènes uit het leven van de Maagd Maria zijn afgebeeld. In Toscane zijn ten minste twee belangrijke werken van de kunstenaar gevonden: een zuil in het Museum van San Casciano en een kapiteel in de abdij van Sant’Antimo met Sint-Daniël in de leeuwenkuil, in een meer volwassen stijl met gedurfdere schematiseringen en een uitgesprokener expressionisme.

Wild en brutaal, uiterst origineel in de keuze en interpretatie van de overwegend dramatische onderwerpen en in het heftige clair-obscur van de modellering, staat deze anonieme, technisch verfijnde meester ver af van de zwaarte van de romaanse beeldhouwers uit het Po-gebied. Zijn langgerekte en gedraaide figuren vormen een voorbode van de gotiek.