Siena | Sagrestia Vecchia di Santa Maria della Scala, Madonna della Misericordia di Domenico di Bartolo

Sagrestia Vecchia di Santa Maria della Scala , Madonna della Misericordia di Domenico di Bartolo

De Sagrestia Vecchia (ook bekend als de Cappella del Sacro Chiodo) is een historische sacristie in het voormalige ziekenhuiscomplex Santa Maria della Scala in Siena. De ruimte staat wijdverbreid bekend om haar indrukwekkende en complexe 15e-eeuwse fresco's, die worden beschouwd als een van de belangrijkste meesterwerken van de Sienese renaissancekunst.

Tussen 1446 en 1449 werd de sacristie volledig beschilderd door de vooraanstaande Sienese kunstenaar Lorenzo di Pietro, beter bekend als Il Vecchietta. Hoewel de fresco's door de eeuwen heen zwaar beschadigd zijn geraakt, vormen ze nog steeds een van de belangrijkste overgebleven voorbeelden van 15e-eeuwse Sienese renaissancekunst.
De fresco's op de muren en het plafond verbeelden op complexe wijze de verschillende artikelen van de Apostolische Geloofsbelijdenis (het Credo). De artikelen en verhalen uit het Nieuwe Testament (waaronder een Christus omringd door engelen op het plafond) worden visueel gekoppeld aan bijbehorende profetieën en episodes uit het Oude Testament. De indeling en de versiering van de sacristie weerspiegelden de renaissance normen en de moderne cultuur van de opdrachtgever rector Giovanni Buzzichelli, die eerder al de beroemde fresco-cyclus van het Pellegrinaio had laten uitvoeren, en werden uitgevoerd door Lorenzo Vecchietta.

De ruimte werd in de 15e eeuw uitgebreid en ingericht om de kostbare relikwieënschat van het ziekenhuis te huisvesten. De kunstenaar Il Vecchietta maakte hiervoor de Arliquiera, een prachtig beschilderde relikwieënkast.

Tegenwoordig bevindt zich hier ook het losgemaakte fresco van de Madonna del Manto of Madonna della Misericordia van Domenico di Bartolo. Het fresco, geschilderd in 1444, is afkomstig uit de Cappella del Manto (of Cappella delle Reliquie) van hetzelfde ziekenhuis en werd in 1610 hierheen overgebracht.

Tegenwoordig maakt de Sagrestia Vecchia deel uit van de vaste route in het museumcomplex.

Domenico di Bartolo, Madonna del Manto (Madonna della Misericordia), 1444

Domenico di Bartolo, Madonna del Manto (Madonna della Misericordia), 1444 [2]

In 1444 kreeg Domenico di Bartolo, een van de meest productieve en actieve kunstenaars binnen het ziekenhuis, de opdracht om een Madonna della Misericordia te schilderen in de 14e-eeuwse Reliekskapel, die vanaf dat moment de naam Kapel van de Mantel kreeg en een plaats van verering voor het werk werd. Het fresco werd boven de „grathicola di chiesa“ geplaatst, vanwaar men de met een dubbel slot beveiligde kist kon zien die de sacra pignora bevatte die het hospitaal in 1359 had verworven.[3]

Domenico di Bartolo, Madonna della Misericordia, 1444 (particolare Papa Eugenio IV che tiene in mano un modellino di una chiesa)

Domenico di Bartolo, Madonna della Misericordia, 1444, dettaglio Papa Eugenio IV che tiene in mano un modellino di una chiesa [2]

In 1610 werd het fresco losgenaakt van de muur en overgebracht naar de Oude Sacristie, waar het werd aangebracht onder het late tabernakel uit het einde van de vijftiende eeuw, zoals ook blijkt uit de inscriptie onderaan. Onder de rechterzijkant van de mantel zijn de paus, de rector van het ziekenhuis en vertegenwoordigers van diverse religieuze ordes rechts van de Maagd afgebeeld, en de keizer en de leken gemeenschap links van haar. In de figuren zijn Eugenio IV, de rector Francesco di Giovanni Buzzichelli – die in de jaren 40 van de vijftiende eeuw de levendige artistieke activiteit binnen het ziekenhuis bevorderde – en keizer Sigismondo te herkennen, personages die de kunstenaar al eerder had afgebeeld in de fresco’s van het pellegrinaio.[3]

Domenico di Bartolo, Madonna della Misericordia, 1444 (sinopia)

Domenico di Bartolo, Madonna della Misericordia, 1444, voorbereidende sinopiatekening [2]

In 1969, ter gelegenheid van de restauratie, werd de fresco van de pleisterlaag losgemaakt, waardoor de sinopia tekening en de twee zijtaferelen, die bij de verplaatsing van het schilderij onder het marmeren baldakijn waren weggesneden, in een verborgen nis ontdekt werden. De voorbereidende tekening bevestigt dat de kunstenaar gebruik heeft gemaakt van een compositieschema uit de Sienese traditie van Duccio di Buoninsegna tot Ambrogio Lorenzetti.[3]

Critici zoals Gallavotti Cavallero hebben de nadruk gelegd op het contrast tussen het centrale deel van het schilderij, dat vooral in de groep van de Maagd met het Kind de invloed vertoont van traditionele compositorische keuzes die passen binnen de gebruiken van het Sienese veertiende eeuw (met name Duccio en Simone Martini), die waarschijnlijk door de opdrachtgever werden opgelegd, en de zijgroepen, die daarentegen de vernieuwende aanpak van Domenico di Bartolo laten zien.[4]

Mappa Sagrestia Vecchia di Santa Maria della Scala,, Siena | Enlarge map



Spedale di Santa Maria della Scala	Pellegrinaioi, con i solfitti di Agostino di Marsiglio e i murales di Domenico di Bartolo, fu un reparto fino al 1983	Siena, Ospedalei Santa Maria della Scala

Sagrestia Vecchia, Madonna del manto, 1444, affresco staccato	Domenico di Bartolo, Madonna della misericordia, Madonna del manto, 1444, affresco staccato, frammento laterale slnistro, Sagrestia Vecchia	Domenico di Bartolo, Madonna della misericordia, 1444, affresco staccato, frammento laterale destro

Cappella del Sacro Chiodo o Sagrestia Vecchia	Il soffitto	Veduta Sagrestia Vecchia, Santa Maria della Scala, Siena con la Madonna del manto di Domenico di Bartolo, 1444, affresco staccato, e Animal di Berlinde De Bruyckere. Courtesy AGIVERONA Collection, GALLERIA CONTINUA







Aula di Medicina nella Sagrestia Vecchia di Santa Maria della Scala, Siena [Fondazione Federico Zeri] [4] Annonimo, positivo, gelatina ai sali d'argento/ carta baritata, dal Fototeca Berenson, Fondazione Federico Zeri, Archivio fotografico
De historische afbeelding toont het interieur van de Sagrestia Vecchia. Gedurende zijn lange geschiedenis is deze ruimtemeerdere malen van bestemming veranderd. Na de historische overeenkomsten met de Universiteit van Siena werd de ruimte aangepast en zowel als bibliotheek als collegezaal gebruikt voor de faculteit Geneeskunde. De zwart-witfoto documenteert juist die inrichting uit de twintigste eeuw, gekenmerkt door de rijen houten stoeltjes voor de studenten die voor het marmeren altaar waren opgesteld. De foto is afkomstig uit de fototheek van Bernard and Mary Berenson, Villa i Tatti, Firenze.
Omgeven door cipressen en olijfbomen, jeneverbesstruiken en rozemarijn, op wandelafstand van het authentieke kleine dorp Castiglioncello Bandini, ligt Podere Santa Pia. Het is een prachtig vakantiehuis, omringd door eeuwenoude eiken en gelegen op een heuveltop vanwaar je kan genieten van een adembenemend uitzicht over de Toscaanse Maremma, een uitzicht dat reikt tot de Tyrreense Zee en de eilanden van de Toscaanse archipel. Het huis is authentiek Italiaans, het is niet perfect, maar zeer sfeervol. De ruwe natuurstenen muren aan de buitenkant, de terracotta vloeren, de grote open haard in de keuken en hier en daar robuuste houten balkenplafonds zorgen voor een karakteristieke oude Toscaanse sfeer. Italiaanse buren vertelden dat dit vroeger een klein klooster was. Hier trokken jonge vrouwen zich terug om zich aan een geestelijk leven in een ongerepte omgeving te wijden. Traveling in Tuscany\| Holiday homes in southern Tuscany \| Podere Santa Pia

Podere Santa Pia, with a unique private swimming pool	A beautiful early evening by the pool, in the resplendent Tuscan sun, time takes on a languid quality	Pools in a natural area, a dive into the heart of Tuscany

Early morning light at the private swimming pool at Podere Santa Pia	A beautiful spring morning by the pool, a natural jewel nestled amidst the verdant Tuscan hill	Small inflatable pool next to the spacious private pool in Podere Santa Pia, Castiglioncello Bandini, Cinigiano, Tuscany
Buiten vloeit de tuin bijna ongemerkt over in het omliggende landschap. Rond het huis is een intieme buitenruimte gecreëerd waarin de oorspronkelijke, enigszins ruige natuur van de Maremma voelbaar blijft. Het zwembad vormt het middelpunt van deze buitenwereld. Het heldere water weerspiegelt de hemel, de wolken en het veranderende licht van de dag. Overdag is het een plek voor zwemmen en ontspanning; tegen de avond wordt het een stille spiegel waarin de laatste kleuren van de zon verschijnen.

Reflections on the pool: Tuscan designs for swimming

Podere Santa Pia, un incantevolecasa vacanze nel cuore della Maremma meridionale, con suggestiva veduta verso il Monte Amiata, la penisola di Monte Argentario e Montecristo e la Corsica immerse nel blu intenso del Mar Tirreno.
Bibliografia Carli E., Studies in late medieval and Renaissance painting in honor of Millard Meiss, Sulla "Madonna del Manto" e su altri affreschi nello spedale di Santa Maria della Scala a Siena, 1977, pp. 73-82 Gallavotti D., Annuario dell'Istituto di Storia dell'arte, Un affresco restituito di Domenico di Bartolo: la Madonna del Manto nello Spedale di Siena, 1973-1974, pp. 169-198 Gallavotti Cavallero, Daniela, Lo Spedale di Santa Maria della Scala in Siena. Vicende di una committenza artistica, 1985 Het onderzoek van Gallavotti houdt historisch gezien verband met de vondst en de kritische reconstructie van deze verloren gewaande zijfragmenten en de bijbehorende sinopie, die pas in 1969 plaatsvonden. Hierdoor konden wetenschappers de oorspronkelijke iconografie, zoals bedacht door Domenico di Bartolo, op ideële en filologische wijze reconstrueren. “ Santa Maria, Santa Maria della Scala. L'edificio e i percorsi museali, 2021 Toscana. Guida d'Italia (Guida rossa), Touring Club Italiano, Milano 2003. ISBN 88-365-2767-1 [1] Foto di By Miguel Hermoso Cuesta, licenziato in base ai termini della licenza Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 International. [2] Photo by Rein Ergo for Traveling in Tuscany © All rights reserved [3] Madonna of the Mantle- Santa Maria della Scala \| www.santamariadellascala.com [4] Aula di Medicina nella Sagrestia Vecchia di Santa Maria della Scala, Siena [Fondazione Federico Zer} i Licenza Immagine: Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International \|catalogo.fondazionezeri.unibo.it L'immagine storica mostra l'interno della Sagrestia Vecchia (detta anche Cappella del Sacro Chiodo) all'interno del complesso monumentale dell'antico ospedale di Santa Maria della Scala a Siena. Durante la sua lunga storia, questo spazio decorato dal celebre ciclo di affreschi quattrocenteschi di Lorenzo di Pietro, detto il Vecchietta, ha cambiato più volte destinazione d'uso. In seguito agli storici accordi con l'Università degli Studi di Siena, l'ambiente fu riadattato e utilizzato sia come biblioteca sia come aula per le lezioni della Facoltà di Medicina. La foto in bianco e nero documenta proprio quell'allestimento novecentesco, caratterizzato dalle file di poltroncine in legno per gli studenti disposte davanti all'edicola marmorea.
Questo articolo è basato sugli articolo Sagrestia Vecchia di Santa Maria della Scala dell' enciclopedia Wikipedia ed è rilasciato sotto i termini della GNU Free Documentation License.