Palazzo Pubblico


The Siena Duomo

The Mosaic floor and the Porta del Cielo

Libreria Piccolomini

The cript

Ospedale Santa Maria della Scala


Palazzo Piccolomini | Archivio di Stato di Siena


Basilica dei Servi


Some of the best Restaurants in Siena 


Food shopping addresses in Siena


L’Orto de’Pecci


The Palio


Foundation of Siena


Sienese School of Painting


Fonti di Siena

 

The Siena area


Album Palio di Siena


Video Palio di Siena

 

 

 

 

 





 
Il Palio di Siena

La vittoria di Camollia del 1527, gennaio-dicembre di Cini Giovanni di Lorenzo.jpg

Cini Giovanni di Lorenzo, La vittoria di Camollia del 1527, gennaio-dicembre, bicherna, Archivio di Stato di Siena.

 

Toacana ] Galleria di immagini  
     
   

Sienese Biccherna panelen in the Archivio di Stato van Siena

   
   

De Biccherna die actief was van de 12e eeuw tot in 1786[1] was een van de voornaamste financiële administraties van de Republiek Siena. De biccherna controleerde de inkomsten en uitgaven van de stad. Ze was samengesteld uit een camarlengo en vier provveditori, ambtenaren belast met de controles. Na de annexatie van de republiek door Cosimo I de' Medici bij het Hertogdom Florence in 1555, werd de biccherna een controleorganisme zonder autonomie.[1] De term biccherna zou afgeleid zijn van het keizerlijk paleis Blacherne in Constantinopel, waar de schatkist van de keizer werd bewaard. In een akte van 1193 wordt er trouwens over de blacherna senesium consulum gesproken, blacherna werd in het taalgebruik omgevormd tot biccherna.[2][3]


Biccherna panelen in the Archivio di Stato van Siena, dossiers of kunstwerken

De naam biccherna wordt ook gebruikt om de kleine geschilderde paneeltjes te benoemen die gebruikt werden als boekplat voor de dossiers van de administratie. De beheerders van de biccherna werden voor zes maanden aangesteld, en het was gebruikelijk om op het einde van die periode een paneeltje te bestellen bij een van de lokale schilders, om het dossier van hun beheersperiode mee te versieren.
De stijl en de onderwerpen van de biccherne volgden en illustreerden de expansie van Siena. De oudste nog bestaande biccherna (1258, tweede jaarhelft) toont het portret van de thesaurier Ugo, een monnik uit de nabijgelegen en machtige abdij van San Galgano, die de rekeningenboeken op zijn bureau bestudeert. Gewoonlijk werd de functie van thesaurier (of hoofdambtenaar van de Biccherna) waargenomen door een monnik, waarschijnlijk omdat zijn integriteit boven alle verdenking verheven was in een tijd waarin voortdurend nieuwe bondgenootschappen werden gesloten.(11)
De geschilderde taferelen waren zeer divers: een afbeelding van de camarlengo bij zijn werk, religieuze, symbolische en allegorische taferelen dikwijls in verband met het politieke en religieuze leven in Siena, maar vaak werd ook een bijzondere gebeurtenis afgebeeld die tijdens het afgelopen mandaat had plaatsgevonden. Al vrij snel gingen andere administraties van de republiek de gewoonte overnemen zoals la Gabella,[4] het Opera Metropolitana del Duomo, het hospitaal van Santa Maria della scale, de universiteit en nog vele andere. Op die wijze ontstonden een hele reeks biccherne tussen 1258 en 1682 die telkens gedateerd zijn. Ze vormen een unieke illustratie van de geschiedenis van de stad en van de evolutie van de schilderkunst over die periode. Voor het schilderen van de paneeltjes werd dikwijls beroep gedaan op de grootste meesters.[5]
Als men uitgaat van 2 paneeltjes per jaar over de periode van 1258 tot 1682 zouden er in principe 848 biccherne geproduceerd zijn waarvan slechts een fractie bewaard is gebleven. Het Archivio di Stato di Siena waar het Museo delle Biccherne is ondergebracht heeft er 105 in zijn collectie.


La vittoria di Camollia del 1527, gennaio-dicembre di Cini Giovanni di Lorenzo   Tavoletta di Biccherna - Vecchietta, Incoronazione di Pio II, veduta di Siena fra due chimere, Archivio di Stato di Siena, 1460   Dietisalvi di Speme, Camarlengo Ranieri Pagliare
Tavoletta di Biccherna, La Vittoria di Camollia, commissionata da Niccolò Amerighi 1526  

Tavoletta di Biccherna - Vecchietta, Incoronazione di Pio II, veduta di Siena fra due chimere, Archivio di Stato di Siena, 1460

 

  Dietisalvi di Speme, Camarlengo Ranieri Pagliare

Iconografie

Het eerste van de 124 bekende tabletjes is van 1258 en van de hand van Gilio di Pietro en stelt de monnik Ugo van San Galgano voor, schrijvend aan zijn werktafel. De oudste paneeltjes zijn dikwijls de enige gedocumenteerde werken van schilders uit de periode voor Duccio di Buoninsegna zoals voor Dietisalvi di Speme en Guido di Graziano. Aanvankelijk werd de camarlengo weergegeven schrijvend aan een document, met daaronder de wapenschilden van de ambtenaren van de biccherna en een notitie met hun namen en de periode van het afgelopen mandaat. Vanaf de 14e eeuw komen ook regelmatig religieuze onderwerpen voor[6] zoals in 1357 de Besnijdenis van Jezus van Luca di Tommè, en in 1367 de Drie-eenheid met heiligen, toegeschreven aan Niccolò di Bonaccorso. Ook symbolische onderwerpen zoals Goed bestuur komen vanaf dan aan bod.
In de 15e eeuw gaat men ook bijzondere gebeurtenissen schilderen zoals Paus Pius II die zijn neef tot kardinaal wijdt door Il Vecchietta in 1460 en een afbeelding van de Heilige Maagd die Siena beschermt voor een aardbeving (de Madonna del Terremoto) van Francesco di Giorgio Martini.(7] Giovanni di Lorenzo Cini schilderde in 1526 een tafereel met de slag bij Camollia.


Le torri di Siena in un antico dipinto Biccherna (particolare).jpg

Giovanni di Lorenzo Cini - Le torri di Siena in un antico dipinto (particolare). Tavoletta di Biccherna, La Vittoria di Camollia, commissionata da Niccolò Amerighi 1526

 

Alle biccherne zijn geschilderd in tempera of olie op houten paneel. Uitzonderingen zijn de tabletten nrs. 86 en 87 geschilderd op doek en n. 89 geschilderd op leer.(8)

In tweede helft van de 15e eeuw gaat men stilaan het idee van een boekomslag verlaten en worden grotere werken geproduceerd.[8][9]


In het museum opent een klein balcon een prachtig uitzicht op de Piazza di Campo.



   
   


Kaart Archivio di Stato | Palazzo Piccolomini | Enlarge map

 

 
   

Bewaarde werken

Vanaf de 18e eeuw kwam de verspreiding van de verzameling van biccherne op gang. Families namen paneeltjes waarop leden van de familie werden genoemd in beslag en uiteindelijk kwamen die dikwijls op de kunstmarkt terecht. In de 19e eeuw slaagde het hoofd van de Bibliotheek van Siena erin, om een groot deel van de biccherne te recupereren. Ze werden ondergebracht in het Archivio di Stato di Siena. Een aantal paneeltjes zijn terechtgekomen in musea verspreid over de hele wereld.

Het Archivio di Stato di Siena dat ondergebracht is in het Palazzo Piccolomini in Siena is te bezoeken op afspraak. Je krijgt er naast de unieke collectie paneelschilderijen een mooie inkijk in het authentieke archief van de stad. Er worden ook enkele mooie documenten in verband met de stad bewaard. De vroegste archiefstukken dateren uit 736. En op het einde van de rondleiding krijg je vanop het balkon een uniek uitzicht op de Piazza del Campo.


Archivio di Stato | Palazzo Piccolomini
Via Banchi di Sotto 52 (btw. Via Banchi di Sotto and Via del Porrione at Via Rinaldini). Head down the corridor to the left of the courtyard, and take the elevator to the fourth floor.
Archivio di Stato di Siena | www.archiviostato.si.it
Free admission. Mon–Sat 9am–1pm. Archives open Mon–Fri, 4 hourly viewings:
9:30, 10:30, and 11:30am, and 12:30pm. Bus: A (pink), B, N, 22, 25, 26, or 27.


 

Fotogalerij Archivio di Stato | Palazzo Piccolomini

 

   
  Palazzo piccolomini, siena, 02 stemma piccolomini   I senesi demoliscono la fortezza degli spagnoli 1552
Vista meravigliosa dall Archivio di Stato sulla Torre del Mangia e su parte della piazza del Campo  

Palazzo Piccolomini, Siena, stemma Piccolomini (Banchi di Sotto, Siena)

 

 

The Sienese demolish the fortress of the Spanish, Giorgio Di Giovanni, 1552, Siena, Archivio di Stato, Museo delle Tavolette di Biccherne

 

177j126a1Giovanni di Paolo Annonciation   Francesco di Giorgio, Pope Pius II Names Cardinal His Nephew   Anoniem - Het kantoor van de belastingsdienst (biccherna) van Siena
Giovanni di Paolo, Annunciazione, Pinacoteca Vaticano, Rom  

Francesco di Giorgio Martini (1439–1501), Pio II impone il cappello cardinalizio al nipote Francesco Piccolomini Todeschini

 

  Anoniem - Het kantoor van de belastingsdienst (biccherna) van Siena
824SienaPalPiccolomini   825SienaViaBanchiSotto   Palazzo piccolomini, siena, ferri con crescenti, 03
       

Palazzo Piccolomini, Siena, ferri con crescenti (Banchi di Sotto, Siena)

 

  Francesco di Giorgio, Madonna del Terremoto   Dietisalvi di speme, Tavoletta di biccherna del camarlengo Ildebrandino Pagliaresi, 1264

Il Caleffo dell'Assunta" di Niccolò di Ser Sozzo, capolavoro della miniatura gotica, Archivio di Stato di Siena

 

  Francesco di Giorgio Martini, Madonna del Terremoto, 1467, Archivo di Stato, Sien   Dietisalvi di speme, Tavoletta di biccherna del camarlengo Ildebrandino Pagliaresi

De Biccherna tabletten zijn een belangrijke bron voor de studie van de schilderkunst in Siena, door hun karakteristieke eigenschappen — ze zijn alle gedateerd en leveren zo precieze referentiepunten in de geschiedenis van de kunstenaars aan wie de opdracht werd toevertrouwd — illustreren ze de stilistische evolutie van de Sienese school. Dit geldt in het bijzonder voor de groep oudere biccherne, die dateren uit de tweede helft van de dertiende eeuw. De naam van de kunstenaar is genoteerd in de betalingsregisters van de stad en vertegenwoordigt in een tijd waarin schilderkunst vaak anoniem was, een zeldzame biografische getuigenis. Dit is het geval van Gilio di Pietro (n.1), Dietisalvi di Speme (n.2, 3, 4) en Guido di Graziano (n.6, 7).(8)
Onder de artistieke werkplaatsen van de veertiende eeuw waaraan Biccherna tabletten zijn toegeschreven aan Guido Cinatti (nn.12, 13), Ambrogio Lorenzetti (n.16), Bartolomeo Bulgarini (17), Luca di Tomme (n. 18) en Paolo di Giovanni Fei (n.20). In de vijftiende eeuw Giovanni di Paolo (nn.25, 26, 100), Sano di Pietro (nn.29, 31, 36, 37, 90, 92, 101), Lorenzo di Pietro (Vecchietta (32) Francesco di Giorgio Martini (34), Benvenuto di Giovanni (nn.35, 38), Neroccio Bartolomeo di Benedetto de 'Landi (40), Guidoccio Cozzarelli (42), Matteo di Giovanni (nn. 44, 45), Mariotto d'Andrea da Volterra (n.43).
Tot slot, in de zestiende en zeventiende eeuw herkennen we in de productie van beschilderde panelen de namen van Giovanni di Lorenzo Cini (nn.49, 52), Domenico Beccafumi (56), Francesco Vanni (# 80), Arcangelo Salimbeni (nn.70, 71), Tiberio Billò (nr. 65, 67), Ventura Salimbeni (nr. 81) en Francesco Rustici (bekend als Rustichino) (nr. 86).(8)

 

Art in Tuscany | Sienese Biccherna Covers | Biccherne Senesi

Siena | Archivio di Stato di Siena, de verzameling tavolette di Biccherna in het Palazzo Piccolomini

Museo delle Biccherne | Percorsi tra le tavolette dipinte dell'Archivio di Stato di Siena

| La collezione completa

| Percorsi

Il percorso Soggetti raggruppa le opere a seconda del tema iconografico raffigurato.

Il percorso Pittori offre un riepilogo dei pezzi che la critica ha attribuito ad alcune botteghe artistiche.

Il percorso Fondi archivistici privilegia la pertinenza delle tavolette alle magistrature o enti che le hanno volute.

| Palazzo Piccolomini

Schilderkunst en geldwezen te Siena (13de-16de eeuw). Tentoonstelling in de Koninklijke Bibliotheek van België.

Dietisalvi di speme, Tavoletta di biccherna del camarlengo Ildebrandino Pagliaresi, 1264        

Dietisalvi di speme, Tavoletta di biccherna del camarlengo Ildebrandino Pagliaresi, 1264

 

       
Bibliografie

  • M. A. Geoffroy, Tablettes inédites de la Biccherna et de la Gabella de sienne, in: Mélanges d'archéologie et d'histoire Année 1882 Volume 2 Numéro 1 pp. 403-434.
  • Beschrijving biccherne op de website van het Archivio di Stato di Siena.

[0]) Quest'opera è nel pubblico dominio
[1] Beschrijving biccherne op de website van het Archivio di Stato di Siena.
[2] Le Biccherne tra arte ed amministrazione.
[3] Giuseppe Catturi: Arte figurativa e arte contabile. Le tavolette della biccherna del comune di Siena (XIII–XVII secolo) , in: De Computis - Revista Española de Historia de la Contabilidad, No. 19, Dicembre 2013, pp. 175-204, p180.
[4] Gabella staat voor een omzetbelasting of in het algemeen voor alle invoer- en uitvoertaksen die werden geheven. Een bekend voorbeeld is de gabella op het zout in Frankrijk.
[5] M. A. Geoffroy, 1882, p.407.
[6] M. A. Geoffroy, 1882, p. 408.
[7] M. A. Geoffroy, 1882, pp.409-413.
[8] M. A. Geoffroy, 1882, p.414
[9] Beschrijving biccherne op de website van het Archivio di Stato di Siena.
[10] Percorsi tra le tavolette dipinte dell'Archivio di Stato di Siena | Pittore. De getallen verwijzen naar de reeks chronologisch genummerde biccherne uit het Archivio di Stato di Siena.
[11] Koninklijke Bibliotheek Albert 1, Brussel | Schilderkunst en geldwezen te Siena (13de-16de eeuw).

Deze pagina maakt voor een deel gebruik van de tekst op Biccherna, beschikbaar onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen